Budynek energooszczędny charakteryzuje się:
Dobrze wykonany projekt budynku energooszczędnego nie gwarantuje, że będzie on zużywał mało energii. Bardzo ważne jest podanie w projekcie szczegółowych zaleceń wykonania detali konstrukcyjnych, od których zależy zużycie energii (np. rozwiązań zmniejszających mostki ciepła) oraz ich realizacja zgodnie z projektem. Nieprawidłowe wykonanie może spowodować osiągnięcie znacznie mniejszych efektów.
Budynki, które zużywają mało energii, czyli budynki energooszczędne wpływają korzystnie na środowisko (mniejsze zanieczyszczenie środowiska) oraz gospodarkę (mniejsze uzależnienie od importu surowców energetycznych).
Energooszczędność budynku charakteryzuje wskaźnik sezonowego zapotrzebowania energii wyrażony w kWh/(m2·rok) w odniesieniu do 1 m2 powierzchni o regulowanej temperaturze (lub też do m3 kubatury ogrzewanej). Na jego podstawie można ocenić, że budynek ma niską energochłonność (czyli jest energooszczędny) lub też charakteryzuje się średnią lub wysoką energochłonnością. Nie jest przyjęta uniwersalna wartość wskaźnika, poniżej której możemy mówić o budynku energooszczędnym. W różnych krajach poziom wskaźnika zapotrzebowania energii charakteryzującego budynki jako energooszczędne zależy od stanu techniki, warunków klimatycznych, zamożności i jest zmienny w miarę rozwoju techniki oraz krajowych wymagań.
Budynek energooszczędny powinien zużywać o 25-50% mniej energii niż budynek spełniający wymagania aktualnych przepisów. Aktualnie w Polsce możemy mówić o budynku energooszczędnym, jeżeli wartość wskaźnika sezonowego zapotrzebowania energii na cele ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody jest na poziomie 50-80 kWh/m2 na rok. Natomiast wskaźnik sezonowego zapotrzebowania ciepła do ogrzewania budynku mieszkalnego spełniającego wymagania zawarte w obowiązujących przepisach to około 90-120 kWh/m2 powierzchni użytkowej na rok. Jak widać wskaźnik sezonowego zapotrzebowania energii budynku energooszczędnego jest mniejszy niż dla budynku wybudowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W budownictwie można zaobserwować trend do jeszcze większego ograniczenia zużycia energii budynkach. Niektórzy inwestorzy są gotowi ponieść związane z tym dużo wyższe koszty inwestycyjne. W związku z tym projektowane oraz budowane są budynki pasywne, neutralne oraz produkujące energię.
źródło: mgr inż. Szymon Firląg (Instytut Budynków Pasywnych)
W budynku pasywnym zapotrzebowanie energii do ogrzewania nie przekracza 15 kWh/(m2·rok). Jest ono na tyle małe, że w budynkach pasywnych stosuje się instalacje grzewcze, które tylko czasowo uzupełniają pokrycie zapotrzebowania na ciepło. Znaczące ograniczenie zapotrzebowania na ciepło do celów grzewczych spowodowało, że wiodącą rolę w bilansie energetycznym budynku zaczęło odgrywać zapotrzebowanie na ciepło do przygotowania c.w.u.. Średnia wartość zapotrzebowania na ciepło do podgrzewania wody wynosi od 18 do 35 kWh/(m2·rok) (źródło Instytut Budynków Pasywnych).Budynek neutralny (zeroenergetyczny) charakteryzuje się praktycznie brakiem konieczności doprowadzenia energii spoza budynku.
Budynek produkujący energię to budynek, w którym wykorzystane są rozwiązania techniczne umożliwiające nie tylko zapewnienie 100% zapotrzebowania na energię, ale również wyprodukowanie jej w nadmiarze.
Poniżej mogą Państwo zobaczyć zestawienie wielości charakteryzujących budynki spełniające aktualnie obowiązujące przepisy, energooszczędnych oraz pasywnych.
| Rodzaj budynku | |||
| Spełniający aktualne przepisy | Energooszczędny | Pasywny | |
| Grubość warstwy izolacyjnej ścian zewnętrznych | ok. 12 cm | ok. 18 cm | ponad 20 cm |
| Współczynnik przenikania ciepła U ścian zewnętrznych [W/(m2·K)] | do 0,30-0,45 | do 0,20 | do 0,10 |
| Grubość warstwy izolacyjnej dachu lub stropodachu | ok. 16 cm | ponad 20 cm | ponad 25 cm |
| Usytuowanie okien | dowolne | głównie na elewacji południowej (należy przewidzieć ochronę przed nadmiernym nasłonecznieniem latem) | głównie na elewacji południowej (należy przewidzieć ochronę przed nadmiernym nasłonecznieniem latem) |
| Współczynnik przenikania ciepła U okien [W/(m2·K)] | do 1,8 | około 1,2 – 1,5 | do 0,75 |
| Konstrukcja balkonów | Tradycyjna (płyta połączona ze stropem) | Elementy umożliwiające ciągłą izolację ścian lub balkony na własnej konstrukcji | Balkony na własnej konstrukcji (oddzielone od ściany zewnętrznej) |
| System wentylacji | Wentylacja naturalna grawitacyjna | Wentylacja hybrydowa lub mechaniczna z odzyskiem ciepła | Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła i gruntowym wymiennikiem |
| System ogrzewania | tradycyjny | niskotemperaturowy | System ogrzewania tylko awaryjny |
| Wykorzystanie energii słonecznej | Nie występuje | Kolektory w systemie c.w.u. | Kolektory w systemie c.o. oraz c.w.u. |
| Zapotrzebowanie na energię do ogrzewania, wentylacji i c.w.u [kWh/(m2·rok)] | 90-120 | 50-80 | do 40 |
Jako miarę jakości energetycznej budynku przyjmuje się poziom zużycia energii na ogrzewanie, przygotowanie powietrza wentylacyjnego oraz ciepłej wody użytkowej. Wymienione w dokumencie wielkości uzależnione są głównie od zastosowanych rozwiązań technicznych, dlatego są one wliczane do oceny energetycznej budynku. Ocena nie uwzględnia natomiast zużycia energii na oświetlenie oraz przez urządzenia domowe, gdyż zależy ono od preferencji i zachowań użytkowników.
