Zagadnienia ochrony cieplnej są związane z transportem ciepła przez przegrody zewnętrzne budynku, powstającym w wyniku różnicy temperatury powietrza wewnętrznego i zewnętrznego. Zagadnienia ochrony cieplnej związane są z oszczędnością energii.
Celem ochrony cieplnej jest:
W lecie izolacja cieplna budynku ma uchronić wnętrze przed przegrzewaniem.
Aktualne wymagania ochrony cieplnej budynków zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690, z późniejszymi zmianami.
Regulacje prawne ograniczają wartości np. współczynników przenikania ciepła przegród lub też wskaźnika zapotrzebowania energii pierwotnej EP . W tabeli poniżej znajduje się zestawienie maksymalnych wartości współczynników przenikania ciepła przegród budowlanych.
Wymagania zawarte w przepisach odnośnie izolacyjności przegród zmieniały się. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu, przed rokiem 1966, maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła U ściany zewnętrznej wynosiła 1,16 W/(m2·K) (wartość dla muru z dwóch cegieł w środkowej i wschodniej części Polski) oraz 1,40 W/(m2·K) (wartość dla muru z półtorej cegieł w zachodniej części Polski). W późniejszych latach wartość ta malała i w obecnie obowiązujących przepisach w domach jednorodzinnych maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła ściany zewnętrznej wielowarstwowej wynosi 0,3 W/(m2·K).
Tablica. Zestawienie maksymalnych wartości współczynników przenikania ciepła przegród budowlanych
| Rodzaj przegrody zewnętrznej | Norma | ||||
| PN-57/B-02405 | PN-64/B-03404*) | PN-74/B-03404 | PN-82/B-02020**) | ||
| Maksymalny dopuszczalny współczynnik przenikania ciepła, W/(m2K) | |||||
| Ściana zewnętrzna | 1,16 | 1,16 | 1,16 | 0,75 | |
| Stropodach | 0,87 | 0,87 | 0,70 | 0,45 | |
| Strop nad nieogrzewaną piwnicą | 1,16 | 1,16 | 1,16 | 1,00 | |
| Strop na poddaszem | 1,05 | 1,16 | 0,93 | 0,40 | |
| Okno skrzynkowe | 2,90 | 2,90 | 2,80 | 2,60 | |
| Okno zespolone | 3,50 | 3,50 | 2,90 | 2,60 | |
| Drzwi zewnętrzne | 3,50 | 3,50 | 2,90 | 2,50 | |
| *) Norma PN-64/B-03404 dla przegród budowlanych w obiektach istniejących, w których wykonano nowe urządzenia centralnego ogrzewania, dopuszczała niezależnie od strefy klimatycznej następujące maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła **) W normie PN-82/B-02020 wprowadzono dodatkowe wymagania dotyczące średniego współczynnika kb dla budynku ***) W Rozporządzeniu maksymalne wartości współczynników przenikania ciepła są podane w odniesieniu do rodzaju budynku z podziałem na budynki produkcyjne, budynki użyteczności publicznej, budynki jednorodzinne, budynki wielorodzinne i zamieszkania zbiorowego. W przypadku tych ostatnich, decydująca jest wartość wskaźnika E, określającego obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową (ciepło) do ogrzewania budynku w sezonie grzewczym, wyrażone ilością energii przypadającej w ciągu roku na 1m3 kubatury ogrzewanej części budynku. 1) dla budynku jednorodzinnego 2) dla budynków wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego 3) dla budynków wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego zależnie od strefy klimatycznej |
|||||
W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z późniejszymi zmianami w punkcie 328 możemy przeczytać „Budynek i jego instalacje ogrzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne, ciepłej wody użytkowej, a w przypadku budynku użyteczności publicznej również oświetlenia wbudowanego, powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby ilość ciepła, chłodu i energii elektrycznej, potrzebnych do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, można było utrzymać na racjonalnie niskim poziomie” oraz „Budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby ograniczyć ryzyko przegrzewania budynku w okresie letnim”
W Polsce wymagania dotyczące ochrony cieplnej budynków zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wymagania są sformułowane w sposób ogólny oraz szczegółowy odnoszący się do komponentów budowlanych. Wymagania ogólne dla budynków mieszkalnych bez instalacji chłodzenia sformułowane są w formie maksymalnej wartości obliczeniowego współczynnika zapotrzebowania nieodnawialnej energii pierwotnej do ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej EPH+W [kWh/(m2·rok)]. W przypadku budynków mieszkalnych wyposażonych w instalację chłodzenia określana jest maksymalna wartości obliczeniowego współczynnika zapotrzebowania nieodnawialnej energii pierwotnej do ogrzewania, wentylacji i chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej EPHC+W [kWh/(m2·rok)] a w budynkach zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej i produkcyjnych obliczana jest maksymalna wartość wskaźnika do ogrzewania, wentylacji i chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej i oświetlenia wbudowanego EPHC+W+L [kWh/(m2·rok)]. Wartości wskaźników zależą m.in. od współczynnika kształtu budynku A/Ve (gdzie A jest suma pól powierzchni wszystkich przegród budynku, oddzielających część ogrzewaną budynku od powietrza zewnętrznego, gruntu i przyległych pomieszczeń nieogrzewanych, liczona po obrysie zewnętrznym, a Ve to kubatura ogrzewanej części budynku, pomniejszona o podcienia, balkony, loggie, galerie itp., liczona po obrysie zewnętrznym), powierzchni użytkowej ogrzewanej Af, powierzchni użytkowej chłodzonej Af,c.
Wymagania szczegółowe dla budynków mieszkalnych definiują maksymalne wartości współczynników przenikania ciepła przegród budowlanych oraz pole powierzchni okien, przegród szklanych i przezroczystych A0 [m2] o współczynniku przenikania ciepła nie mniejszym niż 1,5 W/(m2·K).
