Fundament jest to element konstrukcyjny, którego zadaniem jest przekazanie całości obciążeń budynku na podłoże gruntowe. Powinien być on posadowiony poniżej głębokości przemarzania oraz tak wykonany, aby zapewnić stateczność budowli i jej równomierne osiadanie. Zadaniem fundamentu jest również ochrona budynku przed wilgocią i stratami ciepła. Rodzaj zastosowanego rozwiązania technologicznego fundamentów zależy między innymi od: właściwości gruntu, poziomu wód gruntowych (oraz jego zmian w ciągu roku) i składu wody gruntowej (stopnia jej agresywności). Fundamenty dzieli się ze względu na głębokość posadowienia (płytkie i głębokie), sposób przekazywania obciążeń na podłoże gruntowe (bezpośrednie i pośrednie), kształt (fundamenty ławowe ciągłe, fundamenty rusztowe, stopy fundamentowe, fundamenty płytowe i skrzyniowe oraz materiał z jakiego są wykonane (beton, żelbet, cegły, kamienie i drewno).

Ze względu na głębokość przemarzania Polska podzielona jest na cztery strefy przedstawione na rysunku poniżej. Przemarzanie fundamentów może prowadzić do uszkodzenia izolacji przeciwwilgociowej i cieplnej, powstawania pęknięć ścian i podłóg, osłabienia konstrukcji budynku a tym samym zmniejszenia jego trwałości oraz zwiększenia strat ciepła.

Izolacja przeciwwilgociowa chroni budynek przed wodą gruntową. Uszkodzenie izolacji przeciwwilgociowej może odprowadzić do zawilgocenia przegrody. Takie zjawisko jest bardzo niekorzystne oraz niebezpieczne, ponieważ powoduje m.in.: przemarzanie i pogorszenie izolacyjności cieplnej przegród. Obniża ono również wytrzymałość ścian, sprzyja rozwojowi grzybów pleśniwoych, a także przyczynia się do łuszczenia tynków. Na skutek kapilarnego podciągania wody wilgoć może przedostawać się w wyższe partie budynku.

Do izolacji fundamentów stosuje się: papy, płynne materiały bitumiczne, folie płaskie i membrany oraz panele oraz membrany bentonitowe. Najlepiej, jeżeli izolacja przeciwwilgociowa jest obudowana przez warstwę termoizolacji.

Pionowa izolacja przeciwwilgociowa fundamentów powinna wystawać ponad grunt 30 cm. Konieczne jest także ułożenie w ścianach izolacji poziomej, która chroni ściany przed kapilarnym podciąganiem wody. Izolację poziomą układa się na ławach fundamentowych i w ścianach piwnic pod stropem. W przypadku stropu poniżej poziomu terenu, izolację układa się także 30 cm nad jego poziomem (w miejscu, w którym kończy się izolacja pionowa. Izolację poziomą ułożoną na ławach fundamentowych łączy się z izolacją poziomą podłogi w piwnicy. Sposób prowadzenia izolacji poziomej i pionowej przedstawiono na rysunkach poniżej.

Rys. Sposób prowadzenia pionowej i poziomej izolacji przeciwwilgociowej w przypadku gdy: a) strop pomiędzy parterem a piwnica jest powyżej terenu, b) gdy znajduje się poniżej.

Izolację fundamentów wykonuje się z polistyrenu ekstrudowanego XPS oraz płyt styropianowych EPS (o obniżonej chłonności wody). Odpowiednio wykonana izolacja fundamentów zmniejsza starty ciepła do gruntu, minimalizuje mostki termiczne, zabezpiecza przed kondensacją wilgoci wewnątrz przegrody i na jej powierzchni.